Azerbaycan'da Yaşam Nasıldır?

Öncelikle şunu belirtmeliyim ki, Azerbaycan’da Yaşam başlığı altında yazdıklarımın tamamı şahsi görüşümdür, yazılanların mutlak doğru olarak algılanmaması ricası ile.

Sosyal yaşam ve görgü kuralları :

- Azerbaycan’da özel günler ayrı bir önemle kutlanır ve ciddiye alınır. İnsanların doğum günleri, genç yaşlı çocuk  fark etmeksizin kutlanılır.

- Kadınlar günü resmi tatildir. Şirketler kadın çalışanlarına hediyeler verir, okullarda sınıftaki kızlara, erkekler eşlerine hediyeler verir.

- Yılbaşında uzun bir tatil olur genelde, yılbaşının gelişini Aralık ayının başından hissedersiniz. Sokaklar ve evler istisnasız süslenir, caddeler noel babalar ile dolup taşar. Yılbaşının izlerini ocak ayı ortalarına kadar hissedersiniz.

- Bir başka önemli gün ise, baharın gelişini simgeleyen “Nevruz Bayramı”dır. Türkiye’dekinden farklı olarak, nevruzda 1 haftadan az olmamak kaydıyla tatil olur. 21 Mart nevruz gününe kadar 3 çarşamba, sokaklarda ateş yakılarak mahalle halkı etrafında toplaşır. 21 Mart’ta çocuklar kapı kapı gezerek şeker ve muhtelif yerel tatlılar toplamaya başlarlar. Çocukların bu şeker toplama işlemine “Papag Attı” denir. Papag (şapka) kapı önlerine bırakılarak, kapı çalınıp gizlenilinir ,  kapı önündeki şapka ev sahibi tarafından para,şeker ve ya kuru yemişle doldurulur ve tekrar yerine konur. Bu önemli günü aileler genellikle birlikte geçirir. Barışı,baharı ve mutluluğu simgelemesi nedeniyle benim de değer verdiğim bir bayramdır nevruz.

- Selamlaşma çok önemli bir husustur. Türkiye’de olduğu gibi erkeklerin birbiriyle tokalaşıp,öpmesi normal bir durumdur ama tek farkla, iki defa değil bir defa öpersiniz karşınızdakini.

- Yolda yürürken, yürüyen bir grup içerisindeki arkadaşınıza selam vermek istediğinizde, diğerleriyle de tokalaşmak mecburiyetindesiniz. Durup,karşıdan gelen arkadaşına selam veren arkadaşınızı bırakıp yola devam etmeniz hoş karşılanmaz. (şahsen bu konuda vaktiyle çok uyarılmıştım.)

- Azerbaycan’da eğlence kültürü , gece hayatından ziyade halk ve pop müziklerinin canlı olarak çalındığı restoranlarda daha hareketlidir. Özel günler genellikle bu restoranlarda kutlanılır. Kebaplar ve çeşitli mezeler eğlence sofralarının olmazsa olmazları arasındadır.

- Gece hayatı, gençlerin yalnız ve aileden bağımsız yaşam oranının düşük olması nedeniyle çok cılız kalmıştır. Diskolarda burada yaşayan yabancılar daha fazladır. Bakü’nün merkezinde her sokak arasında bir pub görmeniz mümkün, vaktiyle petrol işi için gelen Ingiliz nüfusun çoğunlukla istifade ettiği bu mekanlar şu anda gece hayatının en popüler mekanlarındandır.

- Genç erkeklerin en büyük eğlencesi, “Çay Evi” denilen mekanlarda çay eşliğinde domino,tavla oynamak ve sohbet etmektir. Her mahallede bu mekanlar rahatlıkla görünebilir. Türkiye’deki kahvehanelerin daha sade ve konforlu hali

- Düğünler aşırı önem verilen bir durumdur. “Şadlıg Evi” denilen saraya benzer, şatafatın ve lüksün bol olduğu mekanlarda olur düğünler genellikle. Düğün sırasında masanız tamamen doldurulur, başınızda iki garson hiç eksik olmaz. Dar gelirli insanların dahi düğünlerinde, 1 kişinin düğün sahibine maliyeti 30 dolardan az olmaz. Düğüne gelenler de düğün sahibinin bu masrafını bildiklerinden, düğüne yanlarında getirdikleri kişi sayısı oranında, salon girişinde bulunan para toplayan birine verdikleri parayı ve isimlerini yazdırırlar ya da “kız evi”,”oğlan evi” diye ayrılan kutulara zarfın üzerine ismini yazarak hediyesini takdim eder. Düğün sonrası kimin ne kadar hediye verdiği bildiğinden, kendi düğününüzde hediye ettiğiniz para kadar hediye alırsınız.

-Düğünler kadar cenazeler de çok masraflıdır. Mezar taşları çok heybetli ve zevklidir. Genellikle ölenin resmi, kadın erkek fark etmeksizin, mezar taşlarına kazınır. Zengin ve ya fakir ayrımı olmaksızın ölenin yakını cenaze haftasında evinin bahçesine çadır kurdurur ve burada mollanın hutbesiyle beraber çeşitli ikramlarda bulunulur. Bu törene gelenler, gönüllerinden geçen miktarı aileye verirler. Çadır kurma işlemi her ölüm yıl dönümünde yapılır.

Bu başlık altında Azerbaycan’da yaşadığım 6 yıllık süre zarfında tecrübe ettiğim,aramıza yeni katılacaklara da yardımcı olması düşüncesiyle yaşamla ilgili püf noktaları paylaşacağım.

Toplu ulaşım:

- Azerbaycan’da toplu ulaşım ağı çok gelişmiş ve ucuzdur. Şehrin her noktasından “Marşrut” adı verilen dolmuşlarla bir çok noktaya ulaşabilirsiniz.

-Şehir merkezine giren araçlar yeni ve konforludur.

-Şehir merkezi dışındaki hatlardaki araçlar 80′li yıllara ait, Mercedes Minibüslerdir. Bu araçlarda seyahat etmek bazen yorucu olabilir.

-Yol ücretini Türkiye’den farklı olarak binerken değil, inerken verirsiniz.

-Bayanlara (genç,yaşlı farketmez) yer vermek, yazılı olmayan fakat toplumun kati şekilde kabul ettiği en katı kurallardandır. Yer vermemeniz halinde tepki alabilmeniz olasıdır.

-Taksilerde bayanlar genellikle ön koltukta oturmaz. Önde oturan bayan hakkında da iyi düşünceler oluşmaz..

-Taksi metre kullanımı Azerbaycan’da yoktur. Her isteyen ticari plaka zorunluluğu olmadan,taksicilik yapabilir. Gideceğiniz güzargah için taksiciyle binmeden önce pazarlık yapmalısınız ve anlaştığınız ücreti yolcuğun sonunda ödemeniz tavsiye edilir.

- Dolmuşlarda kadınlar genelde koridorda otururlar, yanlarında kalan boş koltukları vestiyer olarak kullanılır. Boş olan yanına oturmak istediğinizde “çantam var görmüyor musun” bakışına maruz kalmanız olası.

-Metrolar halkın en çok kullandığı toplu taşıma araçlarından biridir, günde yaklaşık 1 milyon yolcuya hizmet vermektedir. Devam eden restorasyon çalışmalarıyla, metrolar eski sovyet günleri görüntüsünden uzaklaşmaktadır. Metrolara biniş için dolum yapılabilecek kartlardan almanız şart, tek binişlik jeton ve ya kart yoktur. Kullanımınız bittiğinde kartınızı geri iade edip ücret iadesini isteyebilirsiniz.

-Sabah ve akşam saatlerinde aşır yoğunluk sebebiyle metrolara biniş zorlaşabiliyor, tavsiyem yoğun saatler dışında metroyu kullanmanız.

-Metrolar ayrıca, yeni arkadaşlar edinmek isteyen gençler  için bir merkezdir adeta. Bluetooth’u açık olan telefonunuza tanışma mesajları alabilirsiniz.

-Dolmuşlardaki yer verme kuralı metrolar için de geçerlidir.

Kaynak: SETA